Wall charts, history and European Identity

(tekst uit 1857) In 1603 was de Genuees Ambrosius Spinola in dienst van de Aartshertogen Albertus en Isabella getreden. Deze was een zeer aanzienlijk en vermogend man en kwam aan 't hoofd van 8000 soldaten, op eigene kosten en die zijner vrienden geworven. In de Nederlanden behaalde hij eenige voordelen. Zoo wist hij in 1604 Ostende, dat nu drie jaar belegerd was geweest, te bemagtigen. In het volgende jaar nam hij Lingen, in 1605 Lochem, Groenlo en Rijnberk. En nu willen wij zien wat aanleiding gaf tot de ontmoeting dier twee grote mannen. Spanje verlangde naar verademing, en de Aartshertogen wenschten liever in vrede te regeren over gelukkige onderdanen, dan langer krijg te voeren om 't bezit van afgevallene geweste. In Nederland waren de gevoelens verdeeld. De gewesten die 't meest van den oorlog te lijden hadden, zagen het einde van den strijd met verlangen tegemoet. Zeeland en eenige steden in Holland hadden door den handel meer belang en voordeel bij het aanhouden van den oorlog. Ook Maurits was afkerig van den vrede, zoo lang de vijand niet volkomen overwonnen was. De vredehandel werd echter aangevangen. 's Gravenhage was de daartoe bestemde plaats en op onze plaat zijn de Spaansche onderhandelaren het dorp Rijswijk even voorbij. Maurits komt hen met verscheidene aanzienlijke heren te gemoet in acht koetsen. Treffend is de ontmoeting, die daar tusschen de twee grootste veldheeren hunner eeuw plaats heeft. De onderhandelingen duurden ruim een jaar. Op 9 April 1609 werd door de Aartshertogen met de Verenigde Nederlanden als met vrije landen, waarop zij niets te eischen hadden, een stilstand van wapens voor den tijd van 12 jaar gesloten. Jammer maar dat men niet eendragtig tot dien wapenstilstand had kunnen besluiten, en dat vooral de verwijdering tussen Maurits en Oldenbarneveld er onherstelbaar door geworden was.